Park Orientacji Przestrzennej Owińska

Park Orientacji Przestrzennej w Owińskach pod Poznaniem to miejsce, którego w Polsce nie ma wiele. Pierwszy w Europie ogród zmysłów zaprojektowany z myślą o osobach niewidomych, gdzie na niemal 2,5 hektara można doświadczyć świata przez dotyk, dźwięk i zapach. Choć powstał przede wszystkim dla uczniów miejscowego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych, jest otwarty dla wszystkich – i to właśnie ta otwartość czyni go szczególnym.

Nie trzeba być rodzicem dziecka z dysfunkcją wzroku, żeby docenić to, co oferuje ten park. Wystarczy ciekawość i chęć zobaczenia świata z innej perspektywy.

Ogród zmysłów w sercu dawnego klasztoru

Park znajduje się na terenie zespołu poklasztornego z XVIII wieku, który od lat służy edukacji dzieci niewidomych. Samo otoczenie – barokowe zabudowania dawnego opactwa pocysterskiego – dodaje temu miejscu wyjątkowego charakteru. Zanim wejdzie się do parku, warto poświęcić chwilę na obejrzenie historycznych budynków i kościoła pw. św. Jana Chrzciciela. To połączenie zabytku z nowoczesną przestrzenią rehabilitacyjną działa zaskakująco dobrze.

Wejście do parku znajduje się przy placu Przemysława – białe słupki wskazują drogę tuż obok kościoła. Przy furtce zazwyczaj trzeba się wpisać na listę odwiedzających, choć w weekendy bywa różnie z obsługą. Parking jest dostępny przy kościele, zmieści kilkanaście aut.

Co konkretnie zobaczysz w parku

Park to przede wszystkim przestrzeń do nauki orientacji dla osób niewidomych, ale zaplanowano ją tak, żeby była ciekawa dla każdego. Na ponad dwóch hektarach rozłożono ponad 200 gatunków roślin – zioła, kwiaty, drzewa. Jest odtworzona aleja grabów, mała oranżeria, a nawet kącik ze zwierzętami, gdzie można spotkać ptaki i króliki.

Specjalny plac zabaw różni się od typowych miejsc do zabawy. Urządzenia zaprojektowano tak, by działy na różne zmysły. Są mosty, molo, kaskada wodna – elementy, które uczą dzieci niewidome rozpoznawania przestrzeni przez dźwięk i dotyk. Tor przeszkód pozwala ćwiczyć pokonywanie barier, z jakimi osoby niewidome spotykają się na co dzień w mieście.

Szczególnie ciekawe są ścieżki o różnych nawierzchniach. Bruk, piasek, trawa, drewno – każda powierzchnia brzmi inaczej pod stopami i laską, każda daje inne sygnały. To pozornie błaha rzecz, ale dla osoby niewidomej umiejętność rozpoznawania nawierzchni może być kluczowa w bezpiecznym poruszaniu się po mieście.

Park powstał w 2012 roku dzięki unijnemu dofinansowaniu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Wielkopolskiego. Całkowity koszt projektu wyniósł prawie 6 milionów złotych, z czego połowę pokryła Unia Europejska. Powiat Poznański jako beneficjent projektu otrzymał w 2013 roku główną nagrodę w konkursie „Polska Pięknieje” za realizację tej inwestycji.

Uczenie przez doświadczenie

Największą wartością tego miejsca jest jego edukacyjna funkcja. Dzieci niewidome uczą się tu rzeczy, które widzące dzieci przyswajają naturalnie – jak pokonać krawężnik, jak poruszać się po różnych nawierzchniach, jak rozpoznawać otoczenie po dźwiękach miasta. Park symuluje prawdziwe miejskie warunki, ale w bezpiecznej, kontrolowanej przestrzeni.

Dla dzieci widzących wizyta w parku to lekcja empatii bez wykładów i morałów. Po prostu zabawa w przestrzeni zaprojektowanej inaczej niż zwykłe place zabaw. Można zamknąć oczy i spróbować poruszać się po torze przeszkód, wsłuchać się w szum wody w kaskadzie, rozpoznawać rośliny po zapachu w ogrodzie sensorycznym.

Dla kogo jest ten park

Przede wszystkim dla rodzin z dziećmi – zarówno tych szukających nietypowych miejsc do zabawy, jak i tych, które chcą pokazać dzieciom, jak funkcjonują osoby z dysfunkcją wzroku. Park sprawdzi się też jako punkt na mapie rowerowej wycieczki po okolicach Poznania – Owińska leżą w malowniczej okolicy, blisko Warty.

Osoby interesujące się architekturą sakralną docenią zespół poklasztorny, w którego otoczeniu park się znajduje. To dobry pomysł na połączenie zwiedzania zabytków z odpoczynkiem w zieleni.

Warto też wiedzieć, że park pełni funkcję integracyjną – to jedno z niewielu miejsc, gdzie osoby niepełnosprawne i pełnosprawne spędzają czas w tej samej przestrzeni, na równych zasadach. Bez sztucznego dzielenia, bez wydzielonych stref.

Ile czasu potrzeba na wizytę

Samo przejście przez park zajmie może pół godziny, ale żeby naprawdę go poznać, warto zarezerwować sobie przynajmniej godzinę, półtorej. Dzieci mogą spędzić tu znacznie więcej czasu – plac zabaw, zwierzęta w kąciku edukacyjnym, ścieżki do eksploracji. Jeśli dołożyć zwiedzanie kościoła i spacer po terenie klasztornym, spokojnie można zaplanować dwugodzinną wizytę.

Latem, w lipcu i sierpniu, park jest otwarty w godzinach 8:30-15:00. W pozostałe miesiące godziny są bardziej ograniczone: od poniedziałku do piątku 9:00-11:00, w weekendy 10:00-14:00. W święta park jest nieczynny. To godziny dla turystów indywidualnych – grupy zorganizowane (maksymalnie 50 osób) muszą zgłosić się wcześniej.

Park nazywany jest „ogrodem zmysłów”, ponieważ wszystkie elementy zaprojektowano tak, by stymulowały różne zmysły – nie tylko wzrok. To podejście sprawia, że osoby niewidome i widzące mogą doświadczać tego miejsca na podobnym poziomie, choć w odmienny sposób.

Jak dojechać do Owińsk

Owińska to niewielka miejscowość w gminie Czerwonak, około 15 kilometrów na północ od centrum Poznania. Samochodem z Poznania jedzie się drogą nr 196 w kierunku Obornik – dojazd zajmuje około 20 minut. Park znajduje się przy placu Przemysława 9, tuż obok kościoła. Parking jest bezpłatny, choć niewielki.

Komunikacją miejską można dojechać autobusem linii 333 z Poznania – przystanek Owińska Kościół znajduje się praktycznie przy wejściu do parku. Dla rowerzystów to dobry cel wycieczki – trasa z Poznania prowadzi malowniczymi terenami wzdłuż Warty.

Informacje praktyczne

Wstęp do parku jest bezpłatny – to publiczna przestrzeń dostępna dla wszystkich. Nie ma biletów, opłat ani rezerwacji dla osób odwiedzających indywidualnie. Jedynie grupy zorganizowane powinny wcześniej skontaktować się z ośrodkiem.

Kontakt: Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla Dzieci Niewidomych w Owińskach, tel. 61 812 65 05 (park), 61 812 67 37 lub 514 081 861 (sekretariat), email: [email protected]. Szczegółowe informacje można znaleźć na stronie niewidomi.edu.pl.

Godziny otwarcia:

• Lipiec-sierpień: 8:30-15:00
• Wrzesień-czerwiec (pn-pt): 9:00-11:00
• Wrzesień-czerwiec (sb-nd): 10:00-14:00
• Święta: nieczynne

W okolicy warto też zajrzeć do innych atrakcji – Aromatorium (Biblioteka Zapachów) znajduje się zaledwie 300 metrów od parku, a nieco dalej czeka kładka z wieżą widokową i Zielony Labirynt. Wszystkie te miejsca można połączyć w jedną wycieczkę po Owińskach.