Okrąglak Poznań

Okrąglak to jeden z najbardziej rozpoznawalnych budynków w centrum Poznania – dziewięciopiętrowy walec z lat 50., który przez ponad pół wieku był symbolem luksusu jako dom towarowy, a dziś funkcjonuje jako biurowiec z tarasem widokowym na dachu. Stoi na rogu ulic Mielżyńskiego i 27 Grudnia, tuż przy Placu Wolności, i trudno go przeoczyć – zarówno przez charakterystyczny kształt, jak i przez to, że wyłania się z pierzei kamienicznych budynków jak okrągła wieża czasu.

To miejsce, które warto zobaczyć nie tylko dla architektury samej w sobie, ale też dla panoramy miasta rozciągającej się z tarasu na szczycie budynku.

Historia budynku – od Banku Cukrownictwa do symbolu nowoczesności

Okrąglak powstał w miejscu, gdzie przed wojną stał Bank Cukrownictwa – potężny gmach, który został zniszczony podczas II wojny światowej. Budowę rozpoczęto w 1948 roku według projektu Marka Leykama, jednego z najważniejszych polskich architektów modernistycznych. Otwarcie nastąpiło 3 lutego 1955 roku i od razu wzbudziło kontrowersje. Jedni zachwycali się nowoczesną formą, inni krytykowali odejście od tradycyjnej zabudowy śródmiejskiej.

Dom towarowy od początku był symbolem luksusu i nowoczesności w powojennym Poznaniu. W czasach, gdy większość miasta odbudowywała się ze zniszczeń wojennych, Okrąglak reprezentował wizję przyszłości – jasne wnętrza, nowoczesną konstrukcję prefabrykowaną i funkcjonalność zgodną z postulatami modernizmu. Rok po otwarciu włączono go do Poznańskiego Zjednoczenia Przedsiębiorstw Handlowych, a przez następne dekady służył mieszkańcom jako jedno z głównych miejsc zakupowych w mieście.

Okrąglak był pierwszym budynkiem w Poznaniu o konstrukcji nośnej wykonanej z prefabrykatów – pionierskie rozwiązanie jak na lata 40. i 50. XX wieku.

Architektura – modernistyczny walec w sercu miasta

Budynek ma kształt cylindra o dziewięciu kondygnacjach (choć w różnych źródłach podaje się 8 lub 10 pięter). W centrum znajduje się klatka schodowa o średnicy 5 metrów z trzema biegami schodów, wokół której układają się przestrzenie użytkowe. Elewacja jest minimalistyczna, z charakterystycznym żebrowaniem wykonanym z prefabrykatów.

Na dachu budynku znajduje się taras widokowy otoczony balustradą – to jeden z niewielu punktów widokowych w ścisłym centrum Poznania, z którego można zobaczyć miasto z perspektywy kilkudziesięciu metrów wysokości. Z tarasu rozciąga się panorama na cztery strony świata: widać Zamek Królewski, Muzeum Narodowe, Plac Wolności, Bibliotekę Uniwersytecką, Bałtyk, Teatr Wielki, Międzynarodowe Targi Poznańskie, stadion miejski, dworzec Poznań Główny, halę Arena, kościół św. Anny, Stary Browar i wiele innych charakterystycznych punktów miasta.

W pobliżu Okrąglaka, przy ulicy Mielżyńskiego, stoi też budynek zwany potocznie „kwadraciakiem” – biurowiec o podobnej modernistycznej estetyce, który tworzy z Okrąglakiem spójną architektoniczną całość.

Rewitalizacja i nowa funkcja

Przez ponad 50 lat Okrąglak pełnił funkcję domu towarowego, ale wraz z przemianami gospodarczymi i pojawieniem się nowoczesnych centrów handlowych stracił swoją pierwotną rolę. W latach 2011-2012 przeprowadzono kompleksową renowację i modernizację budynku. Przywrócono oryginalny wygląd fasady zgodnie z pierwotnym projektem, zmodernizowano instalacje i zaadaptowano wnętrza na funkcje biurowo-usługowe.

Zachowano przy tym charakterystyczną formę budynku, dostosowując go jednocześnie do współczesnych standardów użytkowych. Renowacja przyniosła tytuł Najlepszej Modernizacji 2012 roku w Europie Środkowo-Wschodniej w konkursie magazynu „Central & Eastern European Construction & Investment”. Krótko po zakończeniu prac nad budynkiem przekształcono także jego otoczenie – w ramach tzw. Programu Centrum z 2015 roku poszerzono chodniki, zwiększono zieleń i wyciszono ruch.

Okrąglak to najmłodszy zabytek Poznania – modernistyczna ikona, która mimo swojego stosunkowo młodego wieku zyskała status obiektu chronionego.

Co można zobaczyć z tarasu widokowego Okrąglaka

Główną atrakcją dla odwiedzających jest taras widokowy na dachu budynku. To jedno z lepszych miejsc do zobaczenia Poznania z góry, szczególnie że znajduje się w samym sercu miasta. Z tarasu widać charakterystyczne punkty w każdą stronę – od Starego Rynku i zabytków Ostrowa Tumskiego, przez nowoczesne budynki biurowe i handlowe, aż po obiekty sportowe i infrastrukturę kolejową.

Widok jest szczególnie efektowny o zachodzie słońca, kiedy światło pada na kamienice i wieże kościołów. Warto mieć przy sobie aparat lub telefon – panorama miasta z tej perspektywy to dobry materiał na zdjęcia.

Sam budynek również zasługuje na uwagę. Minimalistyczne wnętrza z zachowanymi elementami dekoracyjnymi – rzeźbionymi panelami nad przejściami między wejściem a centralną klatką schodową, autorstwa Zygmunta Bednarowicza i Edmunda Łubowskiego – to ciekawy przykład sztuki użytkowej z lat 50.

Dla kogo to miejsce

Okrąglak to przede wszystkim punkt dla miłośników architektury modernistycznej i osób zainteresowanych historią powojennego Poznania. Budynek reprezentuje konkretną epokę i sposób myślenia o przestrzeni miejskiej – funkcjonalizm, minimalizm i nowoczesność jako wartości same w sobie.

Taras widokowy przyciąga turystów szukających nietypowych punktów widokowych w mieście. To dobre miejsce dla osób, które chcą zobaczyć Poznań z perspektywy ptaka, bez konieczności wychodzenia poza centrum. Rodziny z dziećmi mogą połączyć wizytę na tarasie z wizytą w pobliskich kawiarniach lub spacerze po Placu Wolności i ulicy 27 Grudnia.

Warto też zajrzeć tu podczas spaceru architektonicznego po Poznaniu – Okrąglak świetnie komponuje się z trasą obejmującą inne modernistyczne obiekty miasta, takie jak Stary Browar czy budynki przy ulicy Święty Marcin.

Okrąglak w kontekście miasta

Lokalizacja Okrąglaka jest kluczowa dla zrozumienia jego roli w przestrzeni Poznania. Budynek stoi na skrzyżowaniu, które ma swoje korzenie w XIX-wiecznym planowaniu urbanistycznym – ulica 27 Grudnia była w okresie międzywojennym jedną z reprezentacyjnych alei miasta z luksusowymi kamienicami, sklepami, bankami i kawiarniami. To właśnie wzdłuż tej ulicy stał potężny Bank Cukrownictwa, który stał się symbolem gospodarczym okolicy, zanim został zniszczony podczas wojny.

Dziś ulica 27 Grudnia prowadzi od Placu Wolności w stronę Starego Rynku, a Okrąglak stanowi charakterystyczny punkt orientacyjny. Miasto planuje stworzyć pieszy ciąg handlowy od Okrąglaka przez Arkadię, Plac Wolności i ulicę Paderewskiego aż do Starego Rynku – co jeszcze bardziej podkreśli centralną rolę tego miejsca w strukturze śródmieścia.

Praktyczne informacje – jak odwiedzić Okrąglak

Okrąglak znajduje się przy ulicy Mielżyńskiego 14, na rogu ulicy 27 Grudnia, w bezpośrednim sąsiedztwie Placu Wolności. Dojazd komunikacją miejską jest bardzo prosty – w pobliżu znajdują się liczne przystanki tramwajowe i autobusowe. Można dojechać tramwajem do przystanku „Plac Wolności” lub „Most Dworcowy”, a stamtąd to dosłownie kilka minut spacerem.

Budynek obecnie pełni funkcję biurowo-usługową, więc dostęp do tarasu widokowego może być ograniczony lub wymaga wcześniejszego ustalenia. Warto sprawdzić aktualne informacje przed wizytą. Taras widokowy jest zarządzany przez Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, który udostępnia go w określonych godzinach.

Jeśli chodzi o czas wizyty – sam taras można obejrzeć w około 20-30 minut, ale warto zarezerwować trochę więcej czasu na spacer po okolicy. W promieniu kilku minut spacerem znajdują się Plac Wolności, Stary Rynek, Stary Browar i wiele innych atrakcji centrum Poznania. Okrąglak świetnie wpisuje się w trasę jednodniowego zwiedzania miasta.

Informacje o dokładnych godzinach otwarcia tarasu widokowego i ewentualnych opłatach najlepiej sprawdzić na stronie taras.ue.poznan.pl lub skontaktować się bezpośrednio z Uniwersytetem Ekonomicznym. Wstęp jest zazwyczaj bezpłatny lub za symboliczną opłatą.

W 2012 roku Okrąglak otrzymał tytuł Najlepszej Modernizacji roku w Europie Środkowo-Wschodniej – dowód na to, że można zachować historyczny charakter budynku, dostosowując go do współczesnych potrzeb.

Okrąglak to miejsce, które łączy w sobie historię, architekturę i praktyczną funkcję punktu widokowego. Nie jest to typowa atrakcja turystyczna z biletami i przewodnikami, ale właśnie dlatego warto się tu zatrzymać – to autentyczny kawałek Poznania, który przetrwał próbę czasu i wciąż pełni istotną rolę w krajobrazie miasta.