Muzeum Archeologiczne Poznań

W renesansowym Pałacu Górków przy ulicy Wodnej kryje się miejsce, które łączy Wielkopolskę z dalekim Egiptem. Muzeum Archeologiczne w Poznaniu to jedna z najstarszych instytucji tego typu w Polsce – działa nieprzerwanie od 1857 roku. Wystarczy przekroczyć próg, żeby stanąć twarzą w twarz z prawdziwym obeliskiem Ramzesa II, egipskimi mumiami i tysiącami zabytków wydobytych z wielkopolskiej ziemi.

Nie każdy wie, że to właśnie tutaj znajduje się jedyny w tej części Europy autentyczny egipski obelisk sprzed ponad trzech tysięcy lat.

Historia muzeum i Pałac Górków

Muzeum powstało w czasach zaborów, kiedy Polacy nie mieli własnego państwa. W 1857 roku przy Towarzystwie Przyjaciół Nauk Poznańskie powołano do życia Muzeum Starożytności Polskich i Słowiańskich w Wielkim Księstwie Poznańskim. Celem było gromadzenie i ochrona polskich pamiątek narodowych – w tym przede wszystkim zabytków archeologicznych. W tamtych czasach każdy ocalony przedmiot miał wagę symbolu.

Pierwsze zbiory powstawały z darów i najwcześniejszych wykopalisk. Z czasem, gdy prac wykopaliskowych przybywało, powołano specjalną Komisję Archeologiczną, która miała podnosić poziom prowadzonych badań. W 1882 roku instytucja zmieniła nazwę na Muzeum im. Mielżyńskich.

Dziś muzeum mieści się w Pałacu Górków – renesansowej kamienicy z pięknym portalem i fascynującym dziedzińcem arkadowym. Sam budynek to osobna atrakcja. Warto zwrócić uwagę na architekturę – to jeden z najlepiej zachowanych przykładów wielkopolskiego renesansu mieszczańskiego.

Co zobaczysz w muzeum

Największą gwiazdą kolekcji jest obelisk Ramzesa II – masywny, pokryty hieroglifami kamień sprowadzony z Egiptu. Stoi w centralnym miejscu i robi wrażenie. To autentyk sprzed trzech tysięcy lat, nie replika. Obok można zobaczyć egipską mumię i mumie zwierzęce – koty, ptaki, które starożytni Egipcjanie mumifikowali jako ofiary dla bogów.

Ale muzeum to nie tylko Egipt. Ekspozycja stała poświęcona Wielkopolsce pokazuje, jak wyglądało życie na tych ziemiach od epoki kamienia po średniowiecze. Słynne wołki z Bytynia – małe gliniane figurki zwierząt sprzed kilku tysięcy lat – to dowód na to, że już wtedy ludzie mieli potrzebę tworzenia sztuki. Są też narzędzia krzemienne, ceramika, biżuteria, broń, przedmioty codziennego użytku.

Ekspozycja układa się chronologicznie. Można prześledzić rozwój społeczności od pierwszych osadników po czasy piastowskie. Szczególnie ciekawe są zabytki związane z początkami państwa polskiego – Poznań był przecież jednym z najważniejszych ośrodków władzy pierwszych Piastów.

Muzeum zarządza również Rezerwatem Archeologicznym Genius loci na Ostrowie Tumskim. To nowoczesna placówka z multimediami, filmem 3D i hologramami, która eksponuje unikatowe relikty wałów sprzed tysiąca lat chroniących rezydencję pierwszych polskich władców.

Wystawy czasowe i wydarzenia

Oprócz stałej ekspozycji muzeum regularnie organizuje wystawy czasowe. Często dotyczą one najnowszych odkryć archeologicznych w Wielkopolsce lub wyników badań prowadzonych przez pracowników muzeum w Afryce. Tematyka bywa zaskakująco różnorodna – od prehistorycznych twierdz po współczesną „śmieciologię”, czyli archeologię śmieci.

Instytucja prowadzi także aktywną działalność edukacyjną. Są warsztaty dla dzieci, wykłady dla dorosłych, spotkania z archeologami. Dla szkół przygotowano specjalne programy edukacyjne dostosowane do różnych grup wiekowych.

Dla kogo to miejsce

Muzeum sprawdzi się dla różnych odbiorców. Rodziny z dziećmi znajdą tu dużo do oglądania – mumie i obelisk robią wrażenie nawet na najmłodszych, a interaktywne elementy ekspozycji pomagają utrzymać uwagę. Dzieci lubią konkretne przedmioty z historii, a nie abstrakcyjne opowieści.

Miłośnicy historii i archeologii spędzą tu spokojnie dwie-trzy godziny. Kolekcja jest na tyle bogata, że warto poświęcić czas na dokładne oglądanie. Tablice informacyjne są przystępnie napisane, bez zbędnego naukowego żargonu.

Turyści zwiedzający Poznań mogą potraktować muzeum jako punkt programu na godzinę-półtorej. Lokalizacja w centrum, blisko Starego Rynku, ułatwia sprawę. Po zwiedzeniu warto przejść się po Starym Mieście albo nad Wartę.

Badania i działalność naukowa

Muzeum to nie tylko ekspozycja dla zwiedzających. Pracownicy prowadzą intensywne badania terenowe głównie w dwóch kierunkach – w Wielkopolsce i w Afryce. Wykopaliska w regionie pozwalają odkrywać tajemnice osadnictwa od epoki kamienia po średniowiecze. Badania afrykańskie koncentrują się na starożytnych cywilizacjach doliny Nilu.

Instytucja zajmuje się też ochroną zabytków archeologicznych i dokumentacją stanowisk. Ma własną pracownię konserwatorską, bibliotekę specjalistyczną i dział publikacji. Wydaje czasopisma naukowe i monografie z zakresu archeologii.

Muzeum Archeologiczne w Poznaniu ma ponad 160 lat tradycji. Powstało w 1857 roku jako jedno z pierwszych tego typu w Polsce, w czasach gdy Wielkopolska znajdowała się pod zaborem pruskim.

Praktyczne informacje – ceny, godziny, dojazd

Muzeum mieści się przy ulicy Wodnej 27 w Poznaniu, w budynku Pałacu Górków. To centrum miasta, kilka minut spacerem od Starego Rynku. Można tu dojechać komunikacją miejską – najbliższe przystanki tramwajowe znajdują się przy ulicy Fredry i Moście Uniwersyteckim.

Dla zmotoryzowanych dostępne są płatne parkingi w okolicy – przy ulicy Wodnej obowiązuje strefa płatnego parkowania. Najbliższy parking podziemny to parking pod placem Bernardyńskim.

Muzeum oferuje możliwość zakupu biletów online przez swoją stronę internetową. Szczegółowe informacje o aktualnych cenach biletów, godzinach otwarcia i planowanych wystawach można znaleźć na stronie nowa.muzarp.poznan.pl. Kontakt telefoniczny: 61 628 55 61, e-mail: [email protected].

Na zwiedzenie samego muzeum warto zarezerwować około 1,5-2 godzin. Jeśli ktoś planuje też wizytę w Rezerwacie Archeologicznym Genius loci na Ostrowie Tumskim, należy doliczyć kolejną godzinę i dojazd na Ostrów Tumski (to kilka przystanków tramwajem lub spacer wzdłuż Warty).

Muzeum jest instytucją miejską finansowaną z budżetu Poznania i wpisaną do Państwowego Rejestru Muzeów. Regularnie otrzymuje nagrody i wyróżnienia za działalność wystawienniczą i edukacyjną.